Exegesa biblica -- Modul 2
Epistlas da Paul
Il prim teoleg dal NT. Ses epistlas precedan ils evangeliums ed han structurà duas millenarias da debattas teologicas, da Luther fin a la Nova Perspectiva.
Introduction
Las epistlas da Paul constitueschan il prim corpus teologic sistematic dal NT, anteriurs als evangeliums canonics. Scrits ca. 49-62 d.C., els articuleschan cristologia, soteriologia, ecclesiologia ed escatologia.
1. Autenticitad dal corpus paulin
Set epistlas sun recugnidas sco autentitgas: Romanas, 1-2 Corinthiers, Galatas, Filipiers, 1 Tessaloniciers, Filemon (ca. 49-57 d.C.). Las Pasturalas (1-2 Tm, Tt) sun deuteropaulinas per la maioritad critica.
2. Las grondas temas paulinas
a) Giustificaziun tras la cretta (Romanas, Galatas): nutgemus ch'in um vegn giustifitgà tras la cretta, senza las ovras da la Lescha (Rm 3,28). Luther: sola fide.
b) L'imn cristologic (Fil 2,6-11) Fil 2,6-11 (carmen Christi): Cristus en la furma da Dieu (morphe theou) s'è svuidà (kenose), prendend furma da servent. Dieu l'ha lura exaltà. Preexistenza, kenose, exaltaziun.
c) Torah e Cristus Galatas: la Torah era in pedagog fin Cristus (3,24). Romanas 7: la Torah e sontga mabain incapabla da dar vita. Romanas 9-11: tut Israel vegn salvà (11,26).
d) Escatologia Tensiun escatologica: oz/betg anc. Parausia imminenta spetgada (1 Ts 4,15-17). Corp spiritual (soma pneumatikon, 1 Cor 15,44): betg desmaterialisaziun mabain transfiguraziun.
3. La Nova Perspectiva sin Paul
Sanders (1977): nomissem da l'alianza -- ins entra tras l'elecziun divina (grazia), ins resta tras l'observanza da la Torah. Dunn (1983): ovras da la Lescha = signas d'identitad d'Israel (circumcisiun, kashrut, sabad). Wright (2013): giustificaziun en la narraziun da la fidelitad da Dieu a l'alianza d'Abraham.
✟ Catolic
Il Concil da Trient (1547, Sess. VI): la giustificaziun e in process transformant. La Declaraziun communabla (luterana-catolic, Augsburg 1999): consensus sin la giustificaziun tras sola grazia recepida tras la cretta.
✠ Protestant
Luther (Prefaziun a Romanas, 1522): Questa epistla e la part principala dal NT. Rm 1,17 e il text fundatoric da la Refurma. Calvin commenta Romanas en 1540.
☦ Ortodox
La teologia ortodoxa preferescha il rom da la theosis (deificaziun) a la giustificaziun forensica. Romanas 5-8 (vita en l'Sperac, nova creaziun) e central.
📚 Pour aller plus loin
Bibliography
Corpus
Tgalas 7 epistlas sun autenticamain paulinas?
↩
✓
Romanas, 1-2 Corinthiers, Galatas, Filipiers, 1 Tessaloniciers, Filemon (ca. 49-57 d.C.). Pasturalas deuteropaulinas per la maioritad.
NPP
Tge e il nomissem da l'alianza da Sanders?
↩
✓
Il giudaissem dal Segund Temple n'e betg ina religiun da merit mabain sa basa sin il nomissem da l'alianza: ins entra tras l'elecziun divina (grazia), ins resta tras l'observanza da la Torah.
NPP
Tge sun las ovras da la Lescha (Dunn)?
↩
✓
Erga nomou = signas d'identitad d'Israel (circumcisiun, kashrut, sabad). Paul critica il naziunalissem exclusivistic.
Cristologia
Tge e l'imn da Filipiers 2,6-11?
↩
✓
Carmen Christi: Cristus en la furma da Dieu (morphe theou) -- preexistenza -- s'e svuidà (kenose), prendend furma da servent. Dieu l'ha exaltà.
Romanas
Tge e la structura da Romanas?
↩
✓
Rm 1-4: puccat, giustificaziun, Abraham. Rm 5-8: vita en Cristus, Sperac. Rm 9-11: mistier d'Israel. Rm 12-15: etica. Rm 16: Phebe diacunessa.
Giustificaziun
Giustificaziun luterana vs catolic?
↩
✓
Luterana: giustificaziun declarativa -- giustia imputada, sola fide. Catolic (Trient): er transformanta. Declaraziun communabla (1999): consensus sin la grazia tras la cretta.
Escatologia
Tge e l'escatologia da Paul?
↩
✓
Tensiun: oz/betg anc. Parausia imminenta (1 Ts 4,15-17; 1 Cor 15,51-52). Corp spiritual (soma pneumatikon, 1 Cor 15,44): transfiguraziun, betg desmaterialisaziun.
Mistica
Tge munta la furmulaziun en Christo?
↩
✓
165 occurrenzas. Designescha l'uniun participatoria dal creyent cun il Cristus ressurrectà. Inseparabla dal battem (Rm 6,3-11) e da la vita en l'Sperac (Rm 8).
La NPP ha emplenì ina funcziun hermeneutica importanta: ella ha sfurzà ils exegetas d'interrogar lur presupposiziuns confessiúnalas. Sanders ha mussà ch'il nomissem da l'alianza caratterisa il giudaissem dal Segund Temple. Dunn ha relectì erga nomou. Wright ha inserì la giustificaziun en la narraziun da la fidelitad divina.
Limits: (1) Westerholm e Gathercole mussan che texts cuntegnan ina soteriologia da merit. (2) La relectura da Dunn es contestabla. (3) La visiun da Wright crea tensiuns.
Sanders. Dunn. Wright. Westerholm.
Paul affirma simultaneamain: (1) las promissas da Dieu a Israel sun irrevocablas (11,29); (2) Israel ha refüsà l'Evangelium; (3) questa refüsa serva l'evangelisaziun da las naziuns (11,12); (4) tut Israel vegn salvà (11,26).
Interpretaziuns da Rm 11,26: (a) Israel = la Baselgia (Calvin); (b) pievel giudaic salvà a la Parausia; (c) Israel salvà cur ch'el recugnuscha Cristus (Cranfield, Wright).
Cranfield. Wright. Fitzmyer.
Quiz -- Epistlas da Paul
4 questions
Q1/4
Tgalas 7 epistlas sun autenticamain paulinas?
💡
7 epistlas autentitgas: Rm, 1-2 Cor, Gal, Fil, 1 Ts, Fm.Q2/4
Il nomissem da l'alianza da Sanders munta:
💡
Sanders (1977): nomissem da l'alianza.Q3/4
L'imn da Fil 2,6-11 exprima:
💡
Carmen Christi: morphe theou, kenose, exaltaziun.Q4/4
La Declaraziun communabla sin la giustificaziun (1999) confirma:
💡
Augsburg 1999: consensus sin la giustificaziun tras sola grazia recepida tras la cretta.Score
Avais terminà quest modul. Marcar-lu sco cumplettà per suivir tia progressiun.