Teologia protestanta — Modul 5
Sacraments
Teologia dals sacraments — battaim e Santa Tschaina.
Teologia sacramentala
In sacrament è in rit visibel instituì da Cristus che liga in segn extern cun ina pussanza divina. Il latin sacramentum translatescha il grec μυστήριον (mistier) -- betg in secret mabain ina realitad divina accomplida e revelada. Las tradiziuns cristianas divergeschan profundamain davart il numer, la natira e l'efficazia dals sacraments.
Il numer dals sacraments
✠ Protestant
Dus sacraments instituits da Cristus sez: baptisum (Mt 28,19) e Tschaina dal Segner (1 Cor 11,23-26). Criteri: instituziun explicita da Cristus + pussanza da grazia annessada. Ils tschintg auters sacraments catolics na cumplentan betg quest dubell criteri.
✟ Catolic
Set sacraments (Trient, Sessiun VII, 1547; CCC 1113): baptisum, confirmaziun, eucaristia, penitenza, unciun, ordra, matrimoni. Els confereschan la grazia ex opere operato -- tras il mo fatg da l'administraziun valida.
☦ Ortodox
Set mistiers (μυστήρια) mabain senza la rigiditat da la glista latina. L'Eucaristia è il center da tutta la vita eclesiastica. La glista da set è vegnida adoptada en il XV. tsch. sut influenza catolic.
Baptisum -- Divergenzas principalas
| Dumonda | Luteran/Reformà | Anabaptist/Baptist |
|---|---|---|
| Subject dal baptisum | Uffants (baptisum da las uffaunts) | Mo crediaints (credobaptissem) |
| Efficazia | Luteran: conferescha la grazia regeneranta. Reformà: segn da l'allianza. | Testimonianza publica da la cretta -- betg regeneranta en sasez. |
| Mod | Asperschiun u immersiun | Immersiun necessaria (Baptistas) |
| Text clav | Ac 16,15.33 (baptisems da la chasa); Col 2,11-12 | Mc 16,16; Ac 2,38 |
La Tschaina -- Il grond schisma sacramental
Il Colloqui da Marburg (1529) ha mussà che la Tschaina dividescha il protestantissem tant sco dividescha protestants e catalics. Quatter posiziuns principalas:
Preschientscha reala (Lutero)
Luterans
Il corp e il sang da Cristus èn veracamain preschiants en e cun il paun e il vin (in, cum et sub). Betg transsubstanziun (la substanza dal paun rema), mabain ina preschientscha reala misteriusa. Fundada sin Lc 22,19 prendì literalmain.
Preschientscha spirituala (Calvin)
Reformads
Cristus è veracamain preaschent a la Tschaina, mabain spiritualmain -- tras il Spiert Sontg che alza ils cors al Cristus glorificà a la dretga dal Bab. Ni transsubstanziun ni mer simbol. Sursum corda.
Preschientscha commemorativa (Zwingli)
Anabaptistas, tscherts evangelicals
La Tschaina è in memorium da la mort da Cristus -- in segn che remembra e proclamescha, betg in medi da grazia objectiv. Est = significat. 1 Cor 11,26.
Transsubstanziun (Catolic)
Catolic, defini a Trient
La substanza dal paun e dal vin è convertida en la substanza dal corp e dal sang da Cristus (Trient, Sessiun XIII, 1551; DH 1636-1661). Las apparenzas restan. La Messa è era in sacrifizi propiziatoric.
Calvin -- La Tschaina sco banchet da communiun reala
Institutio IV.17.1-3 (1559) / CO 2, 1003-1006 / LCC 21, 1360-1364
🔍 Analisa
Calvin navigescha tranter dus scolls: la transsubstanziun catolic (che el giudischa ligada a ina filosofia aristotelica betg biblica) e il memorissem zwinglianic (che svida la Tschaina da tutta efficazia reala). Sia soluziun: Cristus è veracamain preaschent, mabain sia preschientscha è spirituala e celesta -- betg corporala e terrestra. Il Spiert Sontg è l'organ da questa preschientscha: el alza ils cors (sursum corda) al Cristus glorificà.
📚 Glossari
Sacrament
sacramentum -- segn sontg
Rit visibel instituì da Cristus che liga in segn extern cun ina pussanza divina. Protestant: 2 sacraments. Catolic/ortodox: 7 sacraments/mistiers.
Mt 28,19; 1 Cor 11,23-26Ex opere operato
Lat.: tras l'effect da l'act cumpiì
Posiziun catolic: ils sacraments confereschan la grazia tras il mo fatg da lur administraziun valida, independentamain dal merit dal minister u dal destinatari.
DH 1608; CCC 1128Transsubstanziun
transsubstantiatio
Conversiun da la substanza dal paun e dal vin en la substanza dal corp e dal sang da Cristus alla consecraziun. Definida a Trient (Sessiun XIII, 1551).
DH 1636-1661In, cum et sub
Lat.: en, cun e sut
Furmulaziun luterana: il corp e il sang da Cristus èn preschiants en, cun e sut il paun e il vin. Betg transsubstanziun. Preschientscha reala senza chombiamanet da substanza.
FC VII/VIIICredobaptissem
βάπτισμα + credo
Posiziun anabaptista e baptista: mo crediaints confessants pon vegnir baptisads. Cunter il pedobaptissem (baptisum da las uffaunts).
Ac 2,38; Mc 16,16📚 Pour aller plus loin
Referenzas principalas
Studis academics
Catolic
Tants sacraments recugnuscha il protestantissem e tgals?
↩
✓
Dus: baptisum (Mt 28,19) e Tschaina dal Segner (1 Cor 11,23-26). Criteri protestant: (1) instituziun explicita da Cristus, (2) segn extern (aua/paun-vin), (3) pussanza divina annessada. Matrimoni, ordinaziun, penitenza etc. na cumplentan betg tuts trais.
Tschaina
Tge munta ex opere operato?
↩
✓
Posiziun catolic (Trient, 1547; DH 1608): ils sacraments confereschan la grazia tras il mo fatg da lur administraziun valida, independentamain da la santitad dal minister u da la cretta subjectiva dal destinatari. Posiziun protestanta: l'efficazia dependa da la cretta da tgi che retschaiva.
Transsubstanziun
Tge è la diferenza tranter la posiziun da Lutero e da Calvin davart la Tschaina?
↩
✓
Lutero (consubstanzialisum): il corp e il sang da Cristus èn veracamain preschiants en, cun e sut il paun e il vin -- senza chombiamanet da substanza. Calvin (preschientscha spirituala): Cristus è veracamain preaschent tras ses Spiert per tgi che retschaiva cun cretta -- mabain ses corp glorificà è a la dretga dal Bab (sursum corda). Zwingli: mer memorium.
Anabaptist
Tge è la transsubstanziun?
↩
✓
Doctrina catolic definida a Trient (Sessiun XIII, 1551; DH 1636-1661): alla consecraziun, la substanza dal paun e dal vin è cumplettamain convertida en il corp e il sang da Cristus. Las apparenzas restan. Il sacerdot renovescha il sacrifizi unic da Cristus en la Messa.
Ecumanissem
Tge è il credobaptissem?
↩
✓
Posiziun anabaptista e baptista (Conrad Grebel, Turitg 1525): il baptisum è reservà per tgi che confessa personalmain sia cretta -- betg per uffants. La Baselgia è ina communanza voluntaria da disciples. Il baptisum da las uffaunts è invalid -- Wiedertaufe necessari. Basa biblica: 'creda e vegni baptisà' (Mc 16,16; Ac 2,38).
Turitg
Tge è il BEM (1982)?
↩
✓
Baptisum, Eucaristia e Ministerium -- Document da Lima dal CEC (Cumissiun Cretta e Constituziun, 1982). Convergenza ecumanica importanta: recugnuscha secturs da consensus tranter tradiziuns catolic, ortodoxa e protestanta davart ils trais temas. Betg stringent mabain fitg influent.
Leuenberg
Tge è la posiziun da Zwingli davart la Tschaina?
↩
✓
Mer memorissem: la Tschaina è ina commemoraziun da la mort da Cristus, betg in medi da grazia en il senn objectiv. Est = significat: 'Quest è mes corp' munta 'quest symbolisescha mes corp.' Cristus è spiritualmain preaschent, mabain betg en u tras ils elements. 1 Cor 11,26.
Lutero (consubstanzialisum): preschientscha corporala reala en, cun e sut ils elements -- senza chombiamanet da substanza. Calvin (preschientscha spirituala): preschientscha spirituala reala -- Cristus veracamain preaschent tras ses Spiert per tgi che retschaiva cun cretta. Il Spiert nus alza a Cristus (sursum corda). Zwingli (memorissem): mer memorium -- 'Quest è mes corp' = 'quest symbolisescha mes corp.' Transsubstanziun catolic: substanza da paun/vin convertida en corp/sang (Trient, 1551). Postas teologicas: (1) natira da l'umanitad glorificada da Cristus; (2) relaziun segn-realitad; (3) efficazia sacramentala; (4) ecclesiologia.
Gerrish. Grace and Gratitude. T&T Clark, 1993.
Per il baptisum da las uffaunts (Luteran/Reformà): (1) Cuntinuitad cun la circumcisiun dal VT (Col 2,11-12); (2) Baptisems da la chasa en ils Acts (16,15.33); (3) 'Lascheis ils uffants vegnir a mai' (Mc 10,14). Cunter (Anabaptistas, Baptistas): (1) Il NT exige cretta personala avant il baptisum (Mc 16,16; Ac 2,38); (2) La Baselgia è ina communanza voluntaria da disciples; (3) Il baptisum da las uffaunts è historicamain ina innovaziun. Protagonistas: Conrad Grebel (Turitg, 1525); Menno Simons (1536).
Beasley-Murray. Baptism in the New Testament. Eerdmans, 1962.
Quiz -- Teologia sacramentala
6 questions
Q1/6
Il criteri protestant per recugnuscher in sacrament exige tut ils suandants elements EXCEPT:
💡
Criteri sacramental protestant (Calvin, Institutio IV.14; Lutero, Grond Catechissem): (1) instituziun da Cristus sez, (2) segn extern, (3) pussanza annessada. Matrimoni, ordinaziun e penitenza na cumplentan betg tuts trais. Nagina recugnuschientscha conciliara è exigida.Q2/6
La posiziun da Calvin davart la preschientscha da Cristus en la Tschaina è clamada:
💡
Calvin (Institutio IV.17): preschientscha spirituala reala -- Cristus veracamain preaschent per tgi che retschaiva cun cretta; ses corp glorificà rema a la dretga dal Bab. Il Spiert alza ils cors al Cristus glorificà (sursum corda). Ni transsubstanziun, ni consubstanzialisum, ni mer memorissem.Q3/6
La furmulaziun 'in, cum et sub' (en, cun e sut) descriva:
💡
Furmulaziun luterana (FC VII/VIII): il corp e il sang da Cristus èn veracamain preschiants en, cun e sut il paun e il vin da la Tschaina -- senza chombiamanet da substanza. Il paun rema paun, mabain Cristus è veracamain corporalmain preaschent cun il paun.Q4/6
Il BEM (Baptisum, Eucaristia e Ministerium, 1982) è:
💡
BEM (Lima, 1982): document da convergenza da la Cumissiun Cretta e Constituziun dal CEC. Na è betg stringent mabain fitg influent. El identifitgescha secturs da consensus tranter tradiziuns catolic, ortodoxa e protestanta davart il baptisum, l'Eucaristia e il ministerium.Q5/6
L'argument anabaptist cunter il baptisum da las uffaunts sa basa principalmain sin:
💡
Anabaptistas (Conrad Grebel, Turitg 1525): il baptisum exige ina cretta previa (Mc 16,16; Ac 2,38). La Baselgia n'è betg ina Baselgia populara mabain ina communanza voluntaria da disciples. Il baptisum da las uffaunts confunda la Baselgia cun la societad civila.Q6/6
En la doctrina catolic da la transsubstanziun, suenter la consecraziun:
💡
Concil da Trient (Sessiun XIII, 1551; DH 1636-1661): transsubstanziun = conversiun da l'entira substanza dal paun e dal vin en il corp e il sang da Cristus. Las apparenzas restan. Betg annihilaziun, betg impanatim, mabain conversiun da substanza.Score
Bibliography / Bibliographie / Bibliografia
Sacramental theology -- patristic and medieval
- Justin Martyr. 1 Apology, ch. 65-67 (ca. 150). SC 507.
- Cyprian. De ecclesiae unitate. SC 500.
- Augustine. Tractates on John. CChr.SL 36.
- Peter Lombard. Sentences, IV (1158).
- Aquinas. Summa Theologiae, III, q. 60-83.
- Hugh of Saint Victor. De sacramentis. PL 176.
Reformation -- sacramental debates
- Luther. Babylonian Captivity (1520). LW 36.
- Luther. Confession Concerning Christ's Supper (1528). LW 37.
- Zwingli. Commentary on True and False Religion (1525). Z III.
- Calvin. Institutes, IV.14-19.
- Trent. Sessions VII, XIII, XXI-XXII, XXIV.
Modul cumplettà — marcar la progressiun.