Teologia cumparada
Sacraments cumparads
2 vs 7 sacraments, preschientscha eucharistica, BEM 1982.
Quest modul offra ina cumparaziun sistematica da la teologia sacramentala da las trais grondas tradiziuns cristianas. Ils divergenzas sacramentalas èn tranter las pli profunds -- ellas toccan la natira da la mediaziun divina e l'efficazia dals rits liturgics.
Il numer dals sacraments
| Tradiziun | Numer | Lista | Efficazia |
|---|---|---|---|
| Protestant | 2 | Baptisum + Tschaina dal Segner | Segns visibels da la Pussanza divina -- efficazs per tgi che creda |
| Catolic | 7 | Baptisum, Confirmaziun, Eucaristia, Penitenza, Unciun, Ordra, Matrimoni | Ex opere operato -- tras il mo fatg da l'administraziun valida |
| Ortodox | 7 mistiers | Sco catolic | Energias divinas che opereschan tras la materia -- efficazia teurgica |
L'Eucaristia: trais posiziuns principalas
Transsubstanziun catolic
La substanza dal paun e dal vin è cambiada en il corp e il sang da Cristus (Concil da Trient). Las apparenzas restan. Preschientscha reala, corporala, substanziala. Doctrina definida al Lateran IV (1215) e Trient (1551).
Consubstanzialisum luteran
Il corp e il sang da Cristus èn veracamain preschiants "en, cun e sut" il paun e il vin -- senza chombiamanet da substanza. Preschientscha reala affirmada. Confessiun d'Augsburg (1530), Art. X.
Reformà / Calvinistic
Preschientscha spirituala reala: Cristus è veracamain preaschent tras ses Spiert per tgi che retschaiva cun cretta. Betg corporala (Zwingli: mer memorium). Calvin: posiziun mesauna -- preschientscha reala mabain spirituala, betg fisica.
Baptisum: da las uffaunts u dals crediaints?
✠ Luteran / Reformà
Baptisum da las uffaunts sco segn da l'allianza. Calvin: cuntinuaziun da la circumcisiun dal Vegl Testament. Lutero: la cretta da la Baselgia agit per l'uffaunt. Efficaz cun retschavida en cretta a la maturitad.
✟ Catolic
Il baptisum da las uffaunts stizza il puccat original e incorpora en la Baselgia. Efficazia ex opere operato. Necessari per la salvaziun (en circumstanzas ordinaras). CCC 1256-1261.
☦ Anabaptist / Baptist
Baptisum dals crediaints: mo ina confessiun personala da cretta autorisescha il baptisum. La Baselgia è ina communanza voluntaria da disciples. Il baptisum da las uffaunts è invalid -- exige il rebaptisem.
Tge è in sacrament?
| Tradiziun | Definiziun |
|---|---|
| Catolic | „Segn effizient da la grazia, instituì da Crist" |
| Ortodox | „Misteri tras il qual il Sogn Spiert agescha" |
| Luteran | „Segn extern lià a la Pled ed a la promissa" |
| Refurmà | „Sigil extern d'ina lianza interna" |
| Anabaptist | „Testimoni eccelsial d'ina cretta gia retschavida" |
L'Eucaristia cumparada
| Catolic | Ortodox | Luteran | Refurmà | Zwinglian | |
|---|---|---|---|---|---|
| Presenza | Transsubstanziaziun | Transfurmaziun mistica | Consubstanziaziun | Presenza spiritala reala | Memorial |
Trent — la transsubstanziaziun
Il concil da Trent (13avla sessiun, 1551) ha definì la transsubstanziaziun: tras la consecraziun dal pan e dal vin, tut la substanza dal pan vegn convertida en la substanza dal corp da Crist, e tut la substanza dal vin en la substanza da ses sang.
BEM (Lima 1982)
Il document Batten, Eucaristia, Ministeri (BEM), adoptà il 1982 da la Cumissiun Cretta e Constituziun dal Cussegl Ecumenic da las Baselgias a Lima, è la pli auta convergenza doctrinala ecumenica dal 20avel tschientaner.
Sintesa pedagogica
Las divergenzas sacramentalas s'organiseschan entuorn quatter dumondas: quants sacraments (7 u 2), co operan els (ex opere operato u tras cretta), tgi po recever (tut ils battegiads u sulet credents adults), quala presenza eucaristica.
📚 Pour aller plus loin
Referenzas
Catolic
Protestant: 2 sacraments -- tgals e pertge 2?
↩
✓
Baptisum (Mt 28,19) e Tschaina dal Segner (1 Cor 11,23-26). Criteri protestant: in sacrament exige (1) instituziun da Cristus sez, (2) in segn extern (aua, paun/vin), (3) pussanza annessada. Matrimoni, penitenza etc. na cumplentan betg tuts trais ils criters.
Calvin
Catolic: ex opere operato -- tge munta questa expressiun?
↩
✓
Ils sacraments confereschan la grazia tras il mo fatg da lur administraziun valida -- independentamain dalla santitad dal minister u da la cretta subjectiva dal destinatari (Concil da Trient, DH 1608). Contrari a la posiziun protestanta: l'efficazia dependa da la cretta da tgi che retschaiva.
BEM
Tge è la posiziun da Calvin davart la Tschaina dal Segner?
↩
✓
Preschientscha spirituala reala: Cristus è veracamain preaschent tras la forza da ses Spiert per tgi che retschaiva cun cretta -- mabain ses corp rema a la dretga dal Bab. Refüsa tant il memorialissem zwinglian (mer simbol) sco la preschientscha corporala luterana.
Transsubstanziun catolic (Lateran IV, 1215; Trient, 1551): la substanza dal paun e dal vin è cumplettamain cambiada en il corp e il sang da Cristus. Cristus è preaschent corporalmain e substanzivamain. Consubstanzialisum luteran: il corp e il sang da Cristus èn veracamain preschiants 'en, cun e sut' il paun e il vin -- senza chombiamanet da substanza. Calvin: preschientscha spirituala reala -- Cristus veracamain preaschent tras ses Spiert per tgi che retschaiva cun cretta. Ses corp glorificà rema a la dretga dal Bab. Il Spiert nus alza a Cristus. Zwingli (pli radical): mer memorium. Postas: (1) natira da l'umanitad da Cristus suenter l'ascensiun; (2) efficazia sacramentala; (3) relaziun tranter segn e realitad.
Gerrish. Grace and Gratitude. Fortress, 1993.
Quiz -- Teologia sacramentala cumparegliaida
3 questions
Q1/3
Il criteri protestant per recugnuscher in sacrament exige:
💡
Criteri sacramental protestant (Calvin, Institutio IV.14): (1) instituziun da Cristus sez; (2) segn extern (aua, paun, vin); (3) pussanza divina annessada. Mo il baptisum e la Tschaina dal Segner cumplentaschan tuts trais. Matrimoni e ordinaziun èn instituziuns honorablas mabain betg sacraments en il senn protestant.Q2/3
En teologia catolic, tge munta ex opere operato?
💡
Concil da Trient (1547, DH 1608): ils sacraments confereschan la grazia ex opere operato -- tras il rit sez, betg tras il merit dal minister u la cretta subjectiva dal destinatari. Contrari a la posiziun protestanta (ex opere operantis): l'efficazia dependa da la cretta da tgi che retschaiva.Q3/3
La posiziun da Calvin davart la preschientscha da Cristus en la Tschaina dal Segner è:
💡
Calvin (Institutio IV.17): preschientscha spirituala reala -- Cristus veracamain preaschent per tgi che retschaiva cun cretta, mabain betg fisicamain/localamain. Il Spiert nus alza al Cristus glorificà a la dretga dal Bab.Score
Bibliography / Bibliographie / Bibliografia
Compared sacramentology -- magisterial texts
- Trent. Decrees on the sacraments (1547-1563). DH 1600-1816.
- Catechism of the Catholic Church, 1066-1690.
- Vatican II. Sacrosanctum Concilium (1963).
- Luther, M. Babylonian Captivity (1520). LW 36.
- Calvin, J. Institutes, IV.14-19.
- Trent, Session XIII (Eucharist, 1551).
- Trent, Session XIV (Penance, Anointing, 1551).
- Trent, Session XXIII (Holy Orders, 1563).
Modul cumplettà — marcar la progressiun.