Teologias contextualas — Modul 2
Teologia feminista
Dal sil da Tertullian fin als chathedras da Schüssler Fiorenza, la teologia feminista ha reformulà las dumondas fundamentalas davart Dieu, Cristus, la Scriptura e la Baselgia.
Definiziuns e dumondas
La teologia feminista è ina disciplina academica che examinescha las tradiziuns religiusas tras la critica da las structuras da dominanza da gener, e reconstruescha la teologia en moda d'avair giustia da las experienzas, da la vusch e da la plaina umanitad da las dunnas. Ella è plurala: ins discurra oz da teologias feministas en plural, tenor las tradiziuns confessiúnalas, ils contexts culturaels e las intersecziúnalas da classa, razza e sexualitad.
1. Precursuras (XIX. tschientaner)
Elizabeth Cady Stanton (1815-1902) publitgescha The Woman's Bible (1895-1898), il prim emprova sistematic d'ina lectura feminista da la Scriptura. Antoinette Brown Blackwell (1825-1921), primla dunna ordinada en ils Stadis Unids (Congregaziunalista, 1853), refuta ils arguments paulins cunter las dunnas en Exegesis of 1 Corinthians XIV and 1 Timothy II (1849).
2. Teologia feminista academica (onns 1960-1980)
Valerie Saiving Goldstein (1921-1992) publitgescha en 1960 l'artitgel fundatoric: la definiziun dal puccat sco orgugl e autoaffermaziun (Niebuhr, Tillich) è construida da l'experientscha masculina. Per las dunnas, la modestia n'è betg ina virtut mabain in vicazi potenzial.
Mary Daly (1928-2010) radicalisa en Beyond God the Father (1973): il Dieu patriarcal sto vegnir abandunà. Rosemary Radford Ruether (naschida 1936) scriva cun Sexism and God-Talk (Boston: Beacon, 1983) il prim manual sistematics cumplet. Elisabeth Schüssler Fiorenza (naschida 1938) revolutziunescha en In Memory of Her (New York: Crossroad, 1983) la perscrutaziun da las origins cristiaunas: las dunnas (Maria da Magdala, Prisca, Lidia, Phebe) eran directuras e fundaturas da communitads en il moviment primitiv. Phyllis Trible (naschida 1932) identifitgescha en God and the Rhetoric of Sexuality (1978) las metaforas feminas da Dieu en il Veder Testament.
Debattas centralas
3. L'ordinaziun da las dunnas
| Tradiziun | Posiziun | Arguments | Texts clav |
|---|---|---|---|
| Reformada/Presbiteriana | Ordinaziun accordada (Scozia 1966; Frantscha 1966; Stadis Unids 1956) | Galatas 3,28; charismas da l'Sperac per tuts; Maria da Magdala primla testimunessa da la resurreziun | Gal 3,28; Rm 16,1-7 (Phebe diacunessa; Junia apostla); At 2,17-18 |
| Luterana | Ordinaziun accordada (Svezia 1960; Germania 1976; Stadis Unids 1970) | Texts paulins interpretads sco contextual; Gal 3,28 sco norma | 1 Tm 2,11-15 (contextual); Gal 3,28 |
| Anglicana | Divisa: ordinaziun accordada 1992 (CofE); in rom dals episcops refüsa | Via media; emploi plen da las charismas; argument da l'icona da Cristus contestà | Rapport Lambeth 1988; Moziun sinodalas 1992 |
| Catolic | Refüs definitiv: Inter insigniores (1976); Ordinatio sacerdotalis (1994) | Tradiziun: Cristus ha tscherni mo umens tranter ils Dotze; il sacerdot agischa in persona Christi sco icona dal Cristus maschalin | CIC can. 1024; OS (1994, en moda definitiva); Responsum CDF 1995 |
| Ortodox | Refüs da la sacerdozi; debatta davart il diaconat feminin | Tradiziun immemoriala; Patriarchat da Constantinopel discuta il diaconat feminin (2017) | Kallistos Ware; Sinassi Constantinopel 2017 |
4. Il linguadi davart Dieu
Mary Daly formulescha: "Sch Dieu è maschalin, è il maschalin Dieu." Sallie McFague (1933-2019) en Models of God (1987): Dieu sco Mamma, Amada, Amia. Elizabeth Johnson (naschida 1941) en She Who Is (New York: Crossroad, 1992): la Scriptura sezza utilisescha imagens feminas per Dieu (Is 49,15; 66,13; Sal 22,9-10; Lc 15,8-10).
5. Cristologia feminista
Letty Russell (1929-2007) en Church in the Round (1993): ecclesiologia feminista da la "tavla rodunda" cunter structuras ierarchicas. Carter Heyward: cristologia relaziunala: Gesu incarna il princip da la mutualitad liberatrica.
Giuliana da Norwich (1342-ca. 1416) - Gesu sco Mamma
Uschè veramain sco Dieu è nies Bab, uschè veramain è Dieu nossas Mamma. (Revalaziuns da l'amur divin, cap. 59.) La mistica medievala furnischa resurschas pre-feministas per la cristologia feminista.
Teologias feministas per tradiziun
✟ Catolic
Ordinatio sacerdotalis (1994) serra la dumonda da l'ordinaziun en moda definitiva. L'ovra da Johnson Quest for the Living God (2007) vegn criticada da la Conferenza episcopala da ils Stadis Unids (2011). Franzesch nominescha dunnas en posiziuns clav en il Vatican, signaland ina evolutiun de facto.
✠ Protestant
Las baselgias reformadas, luteranas e metodistas han suandà la via egalitaria en la dumonda da l'ordinaziun. Il complementarissem evangelical (Grudem, Piper) resta signifitgant. Il CEC ha sustegnì la teologia feminista tras la studi "Communanza da dunnas e umens en la Baselgia" (1983).
☦ Ortodox
La tradiziun la pli conservativa. L'ordinaziun da dunnas al sacerdozi è exclusa. La dumonda dal diaconat feminin (attestà en il crestianissem primitiv) è mo en debatta: il Patriarchat Ecumenic da Constantinopel (Sinassi 2017) ha discutà sia restabilaziun.
📚 Pour aller plus loin
Referenzas principalas
Metoda
Tge è l'argument central da Valerie Saiving Goldstein (1960)?
↩
✓
La definiziun dal puccat sco orgugl, autoaffermaziun e vuler da pussad (Niebuhr, Tillich) è construida da l'experientscha masculina. Per las dunnas, che vegnan socialidadas vers la dissoluziun dal sez, la modestia n'è betg ina virtut mabain in vicazi potenzial. La teologia sistematica dominanta è androcentrica.
Exegesa
Tge è la metoda hermeneutica da Schüssler Fiorenza?
↩
✓
Hermeneutica quadrupla: (1) Suspectaziun — tuts ils texts canonics ston vegnir suspectads da prejudicis androcentrics; (2) Rememoraziun — retroviar las dunnas stizzadas (Maria da Magdala, Prisca, Phebe); (3) Proclamaziun — tgi texts pon vegnir proclamads en moda liberatrica?; (4) Reintegraziun creativa — reconstrucziun imaginativa dal context original.
Linguadi
Tge munta la furmulaziun da Mary Daly 'Sch Dieu è maschalin, è il maschalin Dieu'?
↩
✓
Il linguadi exclusivamain maschalin davart Dieu (Bab, Retg, Segner) santifitgescha la dominanza masculina sco vulida da Dieu. La soluziun radicala da Daly: abandun dal Dieu patriarcal. La soluziun da Johnson: recurs a las metaforas feminas da la Scriptura e a l'apofatissem classic.
Ordinaziun
Tge è la posiziun catolic sin la ordinaziun da las dunnas?
↩
✓
Inter insigniores (CDF, 1976): tradiziun costanta d'ordinir mo umens; il sacerdot agischa in persona Christi sco icona dal Cristus maschalin. Ordinatio sacerdotalis (Giuvannes Paul II, 1994): declarada en moda definitiva. Controcritica feminista: Cristus è naschì sco Giu dal I. tschientaner; sia masculinitad n'è betg pli determinanta teologicamain ch'sia appartenenzia etnica.
Mujerista
Tge è la teologia mujerista da Isasi-Diaz?
↩
✓
Teologia da las dunnas latinas en ils Stadis Unids (da mujer, dunna). Fundada da Ada Maria Isasi-Diaz (1943-2012). Metoda: lo cotidiano sco lieu teologic. Critica la dubla marginalisaziun (dunna + immigranta/Latina). Refüsa d'esser subsumada sut il feminissem alv.
Evangelical
Tge distinguescha complementarissem d'egalitarissem en l'evangelicalissem?
↩
✓
Complementarissem (Grudem, Piper, 1991): Dieu ha creà um e dunna differents e complementars. Il leadership maschalin è in dun da la creaziun. Las dunnas na pon betg exercitar autoritad d'instrucziun sin umens (1 Tm 2,12). Egalitarissem: Gal 3,28 supera tutta ierarchia da gener; 1 Tm 2,12 è contextual.
Dieu
Tge apporta Elizabeth Johnson cun She Who Is (1992)?
↩
✓
L'apofatissem classic e la Scriptura sezza furnieschan las resurschas per il linguadi feminin davart Dieu. Is 49,15 (Dieu sco mamma); Is 66,13; Sal 22,9-10 (Dieu sco speitra); Lc 15,8-10 (Dieu sco dunna che tschinta sia muneda). Il linguadi feminin davart Dieu n'è betg ina innovaziun mabain ina recuperaziun da la richezza scripturistica.
Cristologia
Sin tge concept sa basa la cristologia da Carter Heyward?
↩
✓
Heyward (The Redemption of God, 1982): cristologia relaziunala. Gesu è salvader betg pervi da ses gener maschalin mabain pervia da sia pratica da la mutualitad liberatrica. Questa mutualitad è accessibla per tuts. La masculinitad da Gesu n'è betg determinanta teologicamain.
Texts prohibitoric: 1 Cor 14,34-35; 1 Tm 2,11-15. Texts liberatoric: Gal 3,28; Rm 16,1-7 (Phebe diacunessa; Junia apostla); Gv 20,11-18 (Maria da Magdala primla testimunessa da la resurreziun).
Posiziun egalitara: ils texts prohibitorics sun situaziunals. Complementarissem (Grudem, Piper): reflecteschan l'urden da la creaziun. Dimensiun catolic: Inter insigniores sa basa sin la pratica costanta da Cristus e sin l'in persona Christi dal sacerdot. Ordinatio sacerdotalis (1994) declera la decisiun en moda definitiva.
CDF. Inter insigniores (1976); Ordinatio sacerdotalis (1994).
Daly (1973): il linguadi exclusivamain maschalin davart Dieu santifitgescha las ierarchias da gener. McFague (1987): il linguadi davart Dieu è adina metaphoric; alternatives: Dieu sco Mamma, Amada, Amia. Johnson (1992): l'apofatissem classic e la Scriptura sezza furnieschan las resurschas. LaCugna (1991): la doctrina trinitara, bain cumprendida, rompa cun mintga monarchissem patriarcal.
Daly, M. 1973. Johnson, E. She Who Is. 1992.
Contribuziuns fundamentalas: (1) Svegnar il prejudici androcentic da la teologia academica; (2) Retroviar las dunnas stizzadas dal text biblic; (3) Critica dal linguadi davart Dieu, cristologia, ecclesiologia; (4) Ordinaziun da las dunnas, ecclesiologia inclusiva.
Limits: risc d'etnocentrissem (la teologia feminista dominanta è savens alva e nordamericana); risc da deconstrucziun senza reconstrucziun. Critica conservativa: substituziun da l'experientscha a la revelaziun.
Ruether, R.R. 1983. Jones, S. 2000.
Quiz — Teologia feminista
8 questions
Q1/8
L'artitgel da Valerie Saiving Goldstein (1960) critica la definiziun dal puccat sco orgugl perquai che:
💡
Saiving (1960): Niebuhr e Tillich defineschan il puccat sco orgugl, autoaffermaziun, vuler da dominanza (experientscha tipicamain masculina). Per las dunnas, la modestia n'è betg ina virtut mabain in puccat potenzial.Q2/8
L'hermeneutica da la suspectaziun da Schüssler Fiorenza munta che:
💡
Schüssler Fiorenza: tuts ils texts biblics èn vegnids scrits, tschernids, copiadads e transmess en in context patriarcal. L'hermeneutica da la suspectaziun recugnuscha quest cundiziúnament.Q3/8
L'argumentaziun da Ordinatio sacerdotalis (1994) sa basa principalmain sin:
💡
Inter insigniores (1976) e Ordinatio sacerdotalis (1994): l'argument principal è la pratica da Gesu (tscherna exclusivamain masculina dals Dotze) e la tradiziun immemorala da la Baselgia.Q4/8
Tenor Elizabeth Johnson, l'utilisaziun da metaforas feminas per Dieu è:
💡
Johnson: l'apofatissem classic e la Scriptura sezza furnieschan las resurschas. Is 49,15; 66,13; Sal 22,9-10; Lc 15,8-10. Questas metaforas n'èn betg novas.Q5/8
La teologia mujerista d'Isasi-Diaz sa distinguescha da la teologia feminista alva perquai che:
💡
Isasi-Diaz: la teologia feminista alva universalisescha l'experientscha da dunnas alvas da la classa miezna. Las latinas pateschan ina dubla marginalisaziun. Lo cotidiano è il lieu teologic propri.Q6/8
La distinguientscha complementarissem/egalitarissem en l'evangelicalissem concerna:
💡
Complementarissem (Grudem, Piper): il leadership maschalin è urden da la creaziun (1 Tm 2,12-13; 1 Cor 11,3). Egalitarissem: Gal 3,28 supera tutta ierarchia da gener.Q7/8
Phyllis Trible mussa en God and the Rhetoric of Sexuality (1978) che:
💡
Trible: Dt 32,18 (Dieu sco roca che t'ha generà); Is 49,15; Is 66,13; Sal 22,9-10. Questas metaforas appartegnan a l'identitad da il Dieu d'Israel.Q8/8
Sin tge concept sa basa la cristologia da Carter Heyward?
💡
Heyward (The Redemption of God, 1982): cristologia relaziunala. Gesu è salvader betg pervi da ses gener mabain pervia da sia pratica da la mutualitad liberatrica. La masculinitad da Gesu n'è betg determinanta teologicamain.Score
Avais terminà quest modul. Marcar-lu sco cumplettà per suivir tia progressiun.